Op de dekken wordt elk verkoelend windje uit de
Geelvinkbaai opgevangen. Men geboet er van de eindeloze
kleurschakeringen van de zich kilometers ver uitstrekkende
zee. Of van het weerlicht in de tropisch-hoge cumuli boven
Japan; de sterrentwinkeling aan een nachtelijk
uitspansel,helder als een zeldzame vriesnacht in het verre
Holland;de rustig voortschuivende lichten van de ranke
vissersprauwen.

Na de siesta is het slechts enkele passen naar een
koele duik overboord. Op de pier strek je je even uit ter
bijwerking van het kleuerenschema. Daarna: geen
vermoeiende terugkeer naar huis;via de douche is de
eetzaal en vervolgens een openluchtvoorstelling of een
frisse dronk aan eigen bar,in de directe nabijheid. Als
straks het eigen woonkamp zal zijn betrokken,zal men veel
van deze voordelen hebben ingeruild voor meer
woon-comfort. Inderdaad . . . .
Het in 1948 afgebouwde motorschip "Keerkring"
is met zijn kleine 5500 bruto registerton ongeschikt om er
semi-permanent te legeren. dat was ook niet de opzet. Met
dit schip zou het luchtmachtpersoneel worden overgebracht
van Nederland naar Biak;een korte tijd zou het na aankomst
nog als legeringsschip moeten dienen. Edoch: met de bouw
van het voor land- en luchtmacht bestemde woonkamp vlotte
het niet zo best en dientengevolge moest de
"Keerkring" langer worden afgehuurd. Een te lang
samengeperst leven van zoveel mannen in zo'n kleine ruimte
schept problemen. Niet alleen van materiele aard in de
vorm van leefruimte,maar ook geestelijke. De mannen hebben
geen plekje voor zichzelf, er is zelden rust aan boord.
Het valt niet te ontkennen dat dit alles bijzonder
onaangenaam is.
In dit licht bezien,zijn de tot op heden bereikte
resultaten een nog grotere prestatie van dit ver van het
moederland gelegerde onderdeel; een prestatie door
allen-van hoog tot laag,beroeps of
dienstplichtig-geleverd.
Ook dat nog . . . .
Dit probleemschip herbergt ook nog verschillende
burelen en verzorgings eenheden. De ziekenboeg doet zijn
aan de scheepvaart ontleende naam weer alle eer aan,zij
het dat patienten die een langdurige verpleging of een
ernstige ingreep moeten ondergaan gastvrijheid vinden in
het marine-hospitaal;ook de tandarts heeft daar zijn
stoel.
Maar aan boord vinden we tevens de keuken, een hokje
,waar dagelijks opnieuw van de zo weinig varierende
ingredienten door koks die onwennig tegenover
de"indische keuken staan",de maaltijden moeten
worden geproduceerd. Eerlijk:de maaltijden zijn vaak zeer
smakelijk,maar de rijst kan ook heus wel eens "klef
uit de hand lopen". En uitstekend bereide corned-beaf
gaat bij dagelijks consumeren op zeker moment toch ook de
keel uithangen.
De wasserij
Een voor een luchtmacht onderdeel uniek bedrijf,hier
voor de immense taak gesteld de militairen van schone
kleding te blijven voorzien. Een kleine 900 kg wasgoed per
dag betekent dat. Continu! Kort wit is alleen een militair
aanvaardbaar tenue,wanneer het werkelijk wit is. D.w.z.
ieder dag een schoon aantrekken.
Ook de overige kleding moet toch zeker om de twee dagen
worden verschoond, wil men huid- irritatie voorkomen.
Begrijpt u de wanhoop wanneer de wasmachines of de
stoomgeneratoren een keer uitvallen?
De bakkerij
Waar bij een eeuwige strijd tegen infiltrerende
kakkerlakken per dag honderen broden uit de oven
tevoorschijn moeten komen,en nog smakelijk ook! Daarbij
houden de bakkers nog tijd over om eens een koekje te
bakken of een taart te componeren,ter verwelkoming van een
uit Nederland arriverend gezin.
De machinekamers
Waarin enkele K.P.M. werktuigkundigen met assistentie
van een paar luchtmachters de genera- toren draaiende
houden,benodigd voor de (gelijk-) stroom,de water- en de
stroomvoorziening aan boord. Het eeuwige bonken uit dit
hart wordt waarlijk wel eens vervloekt;maar wegvallen
ervan betekent onmiddellijk: meer ongerief.
Het vriesruim
Met een temperatuur van om en nabij -12 a - 20 graden
Celsius alwaar gemiddeld 10 ton voedsel tegen de
tropenhitte wordt beschermd. Zij die hierin een
voorraadstelling moeten uitvoeren,wanen zich korte tijd in
het koude Nederland.Tot zij weer terugkeren in de normale
30 graden Celsius; de illusie is dan met een klap
vervlogen.
Alleen: die recreatie
Wanneer alles uiteindelijk toch nog wel meevalt,dan
blijft de recreatie aan boord toch wel het zorgenkind.
Bescchikbaar hiervoor zijn alleen de eetruimten en de
dekken. Rustig een brief schrijven je concentreren op
studie,een serieus partijtje schaakspelen,het is er niet
mogelijk.
Zelfs de hutbewoners kampen met deze moeilijkheid tenzij
ze sloffen door afwezigheid van de kamergenoten. En zo
blijft de recreatie beperkt tot
"massa-ontspanning" zoals zonnebaden,het
verschalken van enkele der duizenden rond de
"Keerkring" voedsel vindende vissen, zwemmen,
filmvoorstellingen,een enkele keer een
bingo,klaverjasdrive of een optreden van een der zelfge-
vormde bandjes. Wil men iets anders,dan moet men het
schip- en dus het eigen "huis"- verlaten. En
zelfs dan blijven de mogelijkheden beperkt.
Kortom. . . .
Ja,kortom nog enige tijd zal een aantal
luchtmachtmilitairen grotendeels op de
"Keerkring" zijn aangewezen. Zij moeten zich
behelpen,wat voor een enkeling soms een vrij zware opgave
is. Doch het is zeker niet zo,dat het er een
"hel" is. Een term is er redelijk op door te
brengen en zelfs heeft de Biak-periode er een zekere
charme door gekregen.

NB
Zelf heb ik de volledige tijd in Biak doorgebracht op
de Keerkring. Slaapruimte in 1 der ruimen stapelbedden
tussenruimte ca 40 cm.Naar mijn ervaring geeft dit artikel
een goede weergave van het leven aan boord van de
Keerkring alhoewel in mijn herinnering iets
geflateerd.Maar in z'n algemeenheid denk ik wel juist.